phần mở đầu

Theo thống kê của sở GD&ĐT Nghệ An và các trường phổ thông thì đạo đức - hạnh kiểm học sinh trong trường phổ thông được đánh giá là là tốt, khá và đạt yêu cầu trên 98%. Tuy nhiên, kết quả đánh giá này có đúng với tình hình thực tế trong xã hội hay không là vấn đề cần phải bàn thêm. Bởi lẽ, hiện nay đạo đức học sinh đang là vấn đề được dư luận quan tâm và đánh giá khác nhau, khen ngợi, đồng tình ủng hộ và phê phán gay gắt. Thiết nghĩ số liệu của Sở và các ý kiến khác nhau trong dư luận xã hội về đạo đức học sinh chỉ là đánh giá chung. Đánh giá chung này không hẳn là đánh giá riêng trong từng bậc học: Mầm non, Tiểu học; THCS và THPT. Mỗi bậc học vấn đề đạo đức và uốn đạo đức có nội dung phù hợp với lứa tuổi và cách đánh giá khác nhau. Nói như thế không có nghĩa là xem nhẹ các đánh giá trên đối với từng bậc học, nhất là bậc học tiểu học - bậc học nền tảng trong hình thành nhân cách con người, mà cần kiểm nghiệm lại trên cơ sở đó có biện pháp thực hiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức học sinh một cách tốt hơn, đáp ứng sự đòi hỏi ngày càng cao và bền vững của xã hội phát triển.
Trong thời buổi kinh tế thị trường, nhất là trong thời đại bùng nổ thông tin, sự tiến bộ khoa học kỹ thuật, sự phát triển kinh tế, văn hoá đã làm thay đổi bộ mặt xã hội. Xã hội ngày càng đổi mới với những mặt tích cực, đời sống, dân trí được nâng cao. Tuy nhiên, nó cũng kéo theo bao sự tiêu cực mặt trái của xã hội bị phơi bày. Một trong những tiêu cực đó là: Sự băng hoại giá trị đạo đức của con người, tình cảm gia đình, tình thầy trò bị phai nhạt, đảo lộn không còn nề nếp gia phong, nhân cách con người xuống cấp trầm trọng.
* Nguyên nhân:
Rõ ràng trong thời kỳ bao cấp, khi cuộc sống vật chất còn khó khăn, gian khổ thì học sinh ngoan hơn bây giờ. Hồi đó, nói dối là một lỗi rất nặng, hầu như bất kỳ em nhỏ nào cũng được dặn điều đó ngay từ bé chứ chưa nói đến những việc như sửa điểm, tẩy điểm, xé bài kiểm tra, nhờ ông xích lô, bà đồng nát giả làm cha mẹ đến gặp thầy giáo…
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, song có những nguyên nhân cơ bản sau:
- Chương trình giáo dục đạo đức trong nhà trường ở các cấp học còn ôm đồm, nặng nề lý thuyết, chưa hấp dẫn học sinh.
- Một số bộ phận giáo viên chưa xác định đúng tầm quan trọng và ý nghĩa của việc giáo dục đạo đức cho học sinh; chưa thực sự là tấm gương cho học sinh noi theo.
- Một số gia đình phụ huynh học sinh thiếu sự quan tâm đến việc học tập, sinh hoạt của con cái.
- Mối quan hệ phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội còn thiếu sự chặt chẽ và thường xuyên.
- Sự ảnh hưởng do mặt trái của cơ chế thị trường, sự giao thoa của nhiều nền văn hoá…
Trước tình hình đó việc giáo dục đạo đức trong nhà trường trở nên cấp bách hơn, đặc biệt là đối với bậc